200 ปี นิชิกิโกอิ | EP.02
หากพูดถึงบ้านเกิดของปลาคาร์ฟญี่ปุ่น หลายคนนึกถึงจังหวัดนีงาตะทันที แต่เคยสงสัยไหมว่า เหตุใดหมู่บ้านบนภูเขาที่มีหิมะตกหนักและฤดูหนาวยาวนาน จึงกลายเป็นแหล่งกำเนิดของปลานิชิกิโกอิที่คนทั่วโลกรู้จัก?
คำตอบเริ่มต้นจากวิถีชีวิตของชาวบ้าน ไม่ใช่จากความตั้งใจสร้างปลาสวยงามเพื่อประกวด
นิジュมุระโกะ หมู่บ้านกลางภูเขาหิมะของนีงาตะ
ในอดีต บริเวณภูเขาของจังหวัดนีงาตะมีพื้นที่ชุมชนที่เรียกว่า นิジュมุระโกะ (二十村郷 — Nijūmuragō) ซึ่งเกี่ยวข้องกับพื้นที่ยามาโคชิที่ผู้เลี้ยงปลาคาร์ฟรู้จักกันดีในปัจจุบัน ภูมิประเทศเต็มไปด้วยภูเขาและหุบเขา เมื่อถึงฤดูหนาว หิมะที่ตกสะสมทำให้การเดินทางระหว่างชุมชนเป็นเรื่องยาก
สำหรับชาวบ้านในยุคเอโดะ การเตรียมอาหารให้เพียงพอตลอดฤดูหนาวจึงเป็นเรื่องสำคัญ และหนึ่งในวิธีที่พวกเขาใช้คือการเลี้ยงปลาคาร์ฟธรรมดาไว้เป็นอาหาร
บ่อหลังบ้านและบ่อน้ำเกษตร จุดเริ่มต้นที่ไม่มีใครคาดคิด
ชาวบ้านขุดบ่อเล็ก ๆ ใกล้บ้านและใช้บ่อน้ำสำหรับการเกษตรเลี้ยง มาโกอิ (Magoi) หรือปลาคาร์ฟธรรมดา ปลาเหล่านี้เป็นแหล่งอาหารสำรองที่มีคุณค่า โดยเฉพาะในช่วงที่การหาอาหารสดหรือเดินทางออกจากหมู่บ้านทำได้ยาก
ในเวลานั้นยังไม่มีการคัดเลือกปลาตามมาตรฐานลวดลายอย่างโคฮาคุ ซันเก้ หรือโชวะเหมือนทุกวันนี้ ปลาส่วนใหญ่มีสีตามธรรมชาติ และการเลี้ยงก็เป็นส่วนหนึ่งของการดำรงชีวิตมากกว่างานอดิเรก
เมื่อชาวบ้านเริ่มสังเกตเห็นปลาที่มีสีต่างออกไป
เมื่อปลาคาร์ฟในบ่อวางไข่และเกิดลูกปลา ชาวบ้านเริ่มพบปลาบางตัวที่มีสีแตกต่างจากปลาทั่วไป บางตัวมีสีอ่อนลง บางตัวมีสีแดงหรือสีเหลืองปรากฏให้เห็น ความแปลกตานี้ทำให้ปลาบางตัวถูกเก็บไว้ชม แทนที่จะนำไปบริโภค
จากการสังเกตความแตกต่างเล็ก ๆ ชาวบ้านจึงค่อย ๆ สนใจคัดเลือกและผสมพันธุ์ปลาให้มีสีสันสวยงามมากขึ้น นี่เป็นหนึ่งในรากฐานของการพัฒนานิชิกิโกอิในเวลาต่อมา
แล้วหิมะทำให้ปลาคาร์ฟมีสีสวยขึ้นหรือไม่?
ประเด็นสำคัญคือ ไม่ควรเข้าใจว่าหิมะเป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้ปลาคาร์ฟเกิดลวดลายสวยงาม สภาพภูมิประเทศและฤดูหนาวทำให้ชาวบ้านต้องพัฒนาวิธีสำรองอาหารและเลี้ยงปลาอย่างต่อเนื่อง ส่วนการเกิดสีที่แตกต่างเกี่ยวข้องกับความแปรผันทางพันธุกรรม และการพัฒนาปลาสวยงามเกิดจากการสังเกตและคัดเลือกพันธุ์สืบต่อกันหลายรุ่น
จากปลาอาหารในหมู่บ้านเล็ก ๆ บนภูเขา ปลาคาร์ฟจึงค่อย ๆ เปลี่ยนบทบาทมาเป็นปลาที่ผู้คนชื่นชมความงาม เรื่องราวนี้แสดงให้เห็นว่าความสำเร็จของนิชิกิโกอิเริ่มต้นจากชีวิตธรรมดา ๆ และความใส่ใจของผู้คนในท้องถิ่น
อ่านต่อในซีรีส์ 200 ปี นิชิกิโกอิ
ย้อนอ่าน EP.01 จากปลาอาหารสู่จุดกำเนิดนิชิกิโกอิ และติดตาม EP.03 เรื่องปลาคาร์ฟสีแปลกในยุคแรก ที่ KOI-MAG Online
อ้างอิงเนื้อหาประวัติศาสตร์: หนังสือภาษาญี่ปุ่น บทที่ 1 錦鯉の歴史 (ประวัติปลานิชิกิโกอิ) หน้า 6–7 ภาพประกอบซีรีส์เป็นภาพสร้างสรรค์เพื่อสื่อบรรยากาศ ไม่ใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์ในอดีต
ใส่ความเห็น